Werken met autisme in de supermarkt …. super!

Tim van der Steen over zijn bijbaan als vakkenvuller bij de plaatselijke supermarkt.

Auteur: Sylvia Hasper (Landelijk Netwerk Autisme)

Voor het laatst gewijzigd op 14 oktober 2009

Je bent jong, wilt wat geld verdienen en je hebt een Autisme Spectrum Stoornis (ASS). Dan moet je op zoek naar een bijbaantje buiten je schooluren. Makkelijk zat, bijna alle jongeren van 16, 17 jaar werken na school en in het weekend in een winkel, restaurant of magazijn. Jammer genoeg is het voor een ASS-er niet zo gemakkelijk. Er is eigenlijk altijd een vorm van begeleiding nodig op de werkvloer en daar wordt niet altijd tijd en gelegenheid voor gemaakt. Veel bedrijven weten niet wat autisme is en zijn daardoor terughoudend als een jongere met autisme komt solliciteren.

Gelukkig kan het ook anders!
Een supermarkt in Bilthoven heeft al jarenlang werknemers met een beperking in dienst. Vakkenvuller, kassamedewerker, werken op de groenteafdeling, het kan allemaal. De jongeren worden begeleid binnen hun mogelijkheden en er is begrip voor de beperkingen waar ze tegen aan lopen. “Iedereen heeft recht op werk! Daar mag een beperking geen belemmering voor zijn.”, aldus de eigenaar van het PLUS filiaal. In de betreffende supermarkt zijn goede afspraken met de werknemer en de leidinggevenden gemaakt.

Tim over zijn bijbaan!
“Ik ben Tim, 17 jaar, heb ASS en werk twee avonden per week als vakkenvuller. In het begin was het best moeilijk om een bijbaantje te hebben. Je moet wennen aan een werkrooster en hebt soms drukte om je heen van klanten en collega’s. Als je ASS hebt, is het heel lastig om naar meer  mensen tegelijk te luisteren of meer opdrachten te krijgen. 
 

Gelukkig werk ik op rustige tijden en weet mijn leidinggevende nu ook wat mijn obstakels kunnen zijn. Ik kan niet naar 2 mensen tegelijk luisteren en vindt het prettig als ik een duidelijke opdracht krijg. Maar ik heb al veel geleerd en het gaat steeds makkelijker. Vind het nu ook goed als ik wisselende opdrachten krijg en met klanten omgaan vind ik ook niet eng meer. Ik heb geen extra begeleiding nodig gehad om hier te kunnen werken. Ik werk nu 9 maanden bij deze supermarkt en het gaat goed. Het omgaan met collega’s is heel leuk en dat is goed voor je sociale vaardigheden. 

Wat wel moeilijk is, is het solliciteren en het sollicitatiegesprek. Dan moet je met een onbekende een gesprek hebben en jezelf ‘presenteren’ en dat is lastig. Maar het is wel gelukt. En je leert ervan voor als je in de toekomst meer moet solliciteren.”

Autisme op het werk … voor- en nadelen op een rij!
Werknemers met autisme brengen positieve eigenschappen mee die het werk ten goede komen:
 

• Zij hebben doorgaans een goed en soms zelfs fotografisch geheugen en een sterk inzicht.
• Zij hebben een sterk logisch en analytisch vermogen.
• Zij zijn punctueel en komen altijd op tijd.
• Zij denken ‘origineel’.
• Hen ontgaat geen detail.

Problemen kunnen zich met name voor doen bij onaangekondigde wijzigingen in rooster en werkzaamheden. Voor de jongere met autisme zelf is het lastig om te solliciteren en zichzelf in een eerste persoonlijk onderhoud met de leiding goed te presenteren. Dat het na dit eerste contact vaak alleen nog maar een kwestie is van duidelijke afspraken en eenduidige instructies over werktijden en rusttijden, (volgorde van) werkzaamheden en omgang met collega’s om de werknemer met autisme op een goede manier in te werken wordt qua investering vaak overschat. Als zich problemen voordoen is het belangrijk dat een werknemer met autisme een vaste collega of leidinggevende heeft die hem kan helpen om de problemen op te lossen.

In het PLUS filiaal in Bilthoven wordt rekening gehouden met de behoefte aan structuur van de werknemers. De instructies zijn duidelijk en er zijn ‘korte lijnen’ op het gebied van communicatie, zodat er een goede ondersteuning geboden kan worden. Dat dit uitstekend werkt, blijkt wel uit het feit dat onlangs een werknemer met meer beperkingen een vast contract heeft gekregen.

Meer informatie over autisme en arbeidstoeleiding vindt u op de website van het
Landelijk Netwerk Autisme.