The Ladiesroom

In de praktijk: De Anger, Lelystad
Kansen voor kwetsbare meiden
Voor het laatst gewijzigd op: 13 augustus 2008

Vlakbij de N302, de grote rondweg om en door Lelystad aan de rand van de Schoener in de Schepenwijk ligt De Anger, een school voor zeer moeilijk opvoedbare jongeren. Achter een ruim schoolplein gehuisvest in een exempel van de typische zakelijke en op utiliteit gerichte scholenbouw uit de zeventiger en tachtiger jaren van de vorige eeuw is het nu niet direct een plek waar je een ‘ladies’ room’ verwacht.

Bij zo’n ruimte gaan de gedachten namelijk eerder naar tijden waarin het, na een gezelling samen zijn, gewoonte was dat de beide seksen zich in verschillende vertrekken afzonderden: de heren in een rookkamer en de dames in een ‘ladies’ room’. Uit die tijden zal waarschijnlijk wel het beeld stammen van een ‘ladies’ room’ als een nuffige en boudoirachtige omgeving vol pluche en draperieën. Maar sinds die tijden geldt in elk geval ook dat “the ladies’ room traditionally is the space of interesting conversations among women”. En in die zin blijkt de benaming achteraf heel goed te passen...

‘Moeke’
Goede ideeën of initiatieven worden doorgaans niet bedacht. Ze overkomen je en groeien dan als het ware vanuit het onvermijdelijke verder uit. En in dit geval is het niet anders gegaan...
De bewogen drijvende krachten achter The Ladiesroom van De Anger, docent Jeannet Zieltjes en projectmedewerker Mieke Hoogstraten, schetsen in grote lijnen hoe het zo gekomen is. Daarvoor gaan ze terug naar de tijd dat er geleidelijk aan (steeds meer) meiden gebruik moesten gaan maken van het opvoedings- en onderwijsaanbod van De Anger. Binnen de mannenwereld die De Anger tot dan was geweest, kreeg Jeannet gaandeweg door de meiden al dan niet gewild een soort ‘moeke-rol’ aangemeten. Als enige vrouw in het team op dat moment werd zij als vanzelf degene bij wie meiden steeds vaker vertrouwensvol aanklopten met hun schoolse, maar dikwijls ook niet-schoolse zorgen; bij haar durfden én konden ze terecht ook met zaken die ze elders in de school onbesproken lieten.

Een eerste kapsalon
In die tijd groeide ook het idee voor stukje arbeidsvoorbereiding dat specifiek op meiden gericht zou zijn. Al improviserend werd in die beginperiode wekelijks een lokaal op school omgetoverd tot een sobere kapsalon. Alleen het aller-noodzakelijkste was erin aanwezig: een lange tafel met stoelen en een grote spiegel. En verder werden wekelijks allerlei eigen kapbenodigdheden en toiletartikelen gewoon van huis naar school en weer terug meegenomen. Maar hoe geïmproviseerd ook het bood de meiden in elk geval gelegenheid om een aantal basisvaardigheden van het kappersvak te oefenen en onder de knie te krijgen.

Kansen voor kwetsbare meiden
Wat op die manier spontaan en improviserend begonnen was, kon vervolgens dankzij subsidies van gemeente, provincie en andere instanties verder uitgebouwd worden qua structuur, vorm en inhoud. Het werd het meidenproject ‘Kansen voor kwetsbare meiden’. Een project dat binnen de school meiden – weliswaar eilandachtig – een zo veilig mogelijke haven probeert te bieden. Een project dat de deelnemende meiden het gevoel probeert te geven dat ze er niet alleen voor staan, maar dat iemand is die achter hen staat. Het project richtte zich daarbij op meisjes die onvoldoende (persoonlijke) mogelijkheden hebben om zich voor te bereiden op vervolgonderwijs, die daardoor het risico lopen hun opleiding niet te voltooien en die daardoor bovendien niet of nauwelijks een beroepsperspectief hebben.

Kappen en uiterlijke verzorging
Twee dagen per week werden vanaf dat moment voor het project ingeruimd: de woensdag en de donderdag. Op de donderdag staat alles zoveel mogelijk in het teken van kappen en uiterlijke verzorging. In het eigen lokaal, dat inmiddels dankzij dezelfde subsidies is omgetoverd in een echte kapsalon met kappersstoelen, spiegels, wasbakken, eigen handdoeken en alle andere kappersbenodigdheden, kunnen de meiden van het project zich oefenen in de basisvaardigheden van het kappersvak en de uiterlijke verzorging. Zo wordt tijdens ons bezoek de laatste hand gelegd aan kunstige haarvlechtwerken op echte eigen hoofden van de meiden en op kunsthoofden, terwijl anderen alvast een begin maken met het scheppen van enige orde in de chaos na een dag oefenen met en op elkaar. En tussen de bedrijvigheid door vertelt een van de meiden, dat ze op deze manier straks binnen de opleiding aan het ROC niet langer ‘de meiden van De Anger zullen zijn, die niets kennen, kunnen en... zijn’. Nee, straks zal voor hen gelden: ‘Ik kom van De Anger en dus kan ik wat, ken ik wat en... ben ik iemand!’

Op reis in The Ladiesroom
En met name dat laatste staat op de woensdag van de wekelijkse projecttweedaagse centraal. Dan is er zowel ruimte voor de groep als geheel als voor elk van de meiden afzonderlijk. Dan ontrolt zich als het ware een ontdekkingsreis naar het eigen ik, om te komen tot begrip voor en uiteindelijk vertrouwen in zichzelf. Het is een ontdekkingsreis, die er om vraagt tijd te nemen en stiltes toe te laten. Een reis die vraagt om schroom én weerstanden toe te laten maar ook te overwinnen. Een reis in het teken van het leren eigen opvattingen, belevingen en gevoelens tot jezelf toe te laten; ze aan jezelf toe te vertrouwen en er zelf vertrouwd mee te raken; en uiteindelijk ze te delen met anderen en misschien zelfs ze toe te vertrouwen aan die anderen. Het is een reis van aandacht krijgen en van aandacht (leren) geven, van warmte ervaren en van warmte (leren) uitstralen, van echt gehoord én geloofd worden en van echt (leren) luisteren. In de vertrouwdheid die binnen de groep ontstaat, leren de meiden om te gaan met de persoonlijke aandacht die ze krijgen en met het vertrouwen in zichzelf dat ze daaruit (kunnen) putten.

Gedicht
Het is daarmee echter geen ontdekkingsreis in het wilde weg. Het is een reis met een gedicht als leidraad:

Wees wie je wilt zijn
Met al je plussen en je minnen
Met je onrust en je pijn
En je liefde diep van binnen
Met je zorgen, je vertrouwen
Met je vreugde en je leed
Met wat zich nog zal ontvouwen
En met wat je ’t liefst vergeet
Met je warmte, je bezieling
En met jouw spontaniteit
Met je pracht gevoel voor humor
Met jouw stijl, jouw waardigheid
Wees wie je wilt zijn
Dan wint jouw licht aan kracht en gloed
Dan zul je stralen vanuit je kern
Omdat je dan ... jezelf ontmoet

Met dit gedicht als leidraad is men met in een veelheid van werkvormen met elkaar bezig rond onderwerpen en thema’s als: Wie ben je zelf?; Liefde, relaties, loverboys; Hoe zal jou persoonlijke toekomst er uitzien? Wie zijn er voor jou? Wat wil je zelf graag worden en wat vinden anderen daarvan? ‘Leven is het meervoud van lef’; Kansloos?; Gezonde voeding; Beeldvorming; Drugs; Wenskaarten maken; et cetera. Bezig zijn op heel veel manieren: praten en schrijven; collages maken; stempelen; theater en film; samen er op uit: gewoon de natuur in of juist heel gericht naar de open dag van het ROC. Het is een samen bezig zijn dat bovendien zijn neerslag krijgt in een persoonlijke map van elk van de deelnemende meiden: een soort portfolio maar dan wel in de vorm van een heel persoonlijk reisverslag...

Zelfbewust
Na het bezoek aan de Ladiesroom op weg terug naar de auto loopt ongevraagd een onbekende medewerker van de school mee over het schoolplein. ‘Een prachtig project’, weet hij te vertellen. En ook dat hij er regelmatig wat kapspullen voor weet los te krijgen bij de kapper in zijn dorp. ‘Ze (de meiden) komen hier als kwetsbare vogeltjes binnen, maar binnen de kortste keren zie je ze hier als zelfbewuste meiden rondlopen, in de school, op het schoolplein. Dat is geweldig! Daar doe je het per slot van rekening voor!...’ Als een aantal weken later een SVA-gebruikersdag wordt gehouden, zijn de meiden met hun Ladiesroom en kappersbenodigdheden ook aanwezig. En inderdaad ook daar lopen ze rond als zelfbewuste meiden...

Verder
Inmiddels is het project ‘Kansen voor kwetsbare meiden’ als gesubsidieerd project beëindigd. The Ladiesroom heeft nu een geïntegreerde en onvervreemdbare plaats gekregen binnen het programma van De Anger en van de andere scholen van het Orthopedagogisch Centrum IJsselmeerpolders. Het project heeft bovendien geresulteerd in een ideeënmap die beschikbaar is voor andere scholen die op basis van luisteren en serieus nemen ook aan de slag willen met kwetsbare meiden.

Meer informatie
Jeannet Zieltjes, De Anger Lelystad

Telefoon 0320 – 413549 (alleen op woensdag en donderdag)

E-mail jeannet.zieltjes@chello.nl